Klassieke sprookjes voor kinderen: waar ze over gaan, de moraal en de juiste leeftijd

De sprookjes die we onze kinderen vertellen, zijn bijna altijd dezelfde die wij vroeger van opa en oma hoorden, en dat is geen toeval: in een paar bladzijden laten ze echte angsten zien, zoals verdwalen, buitengesloten worden of niet geloofd worden, en ze wijzen een uitweg. Tussen herinneringen, tekenfilms en ingekorte versies weet je alleen niet altijd meer hoe het verhaal echt ging, wat het leert en bij welke leeftijd het past.

Bekijk alle gepersonaliseerde sprookjesboeken en kies het boek waarin je kind de hoofdrol speelt.

Hier vind je de klassieke sprookjes uit onze bibliotheek, gegroepeerd per leeftijd en thema, elk met een korte samenvatting, de moraal en de juiste leeftijd. We gaan uit van de bronnen, dus van de gebroeders Grimm, Andersen, Perrault, Collodi en een paar grote schrijvers uit de negentiende eeuw, niet van de films. Wie als kind door het Sprookjesbos van de Efteling liep, komt veel oude bekenden tegen.

Voordat je kiest: de leeftijd telt meer dan de titel

Tussen 2 en 4 jaar werken verhalen met weinig personages, veel herhaling en een gevaar dat snel voorbij is. Van 4 tot 6 jaar komen de toversprookjes met een echte tegenstander, zolang het einde alles weer rechtzet. Na hun zesde houden kinderen van lange reizen, ironie en zelfs een beetje weemoed, en daarvan heeft Andersen genoeg. In onze versies zijn de hardste scènes uit de originelen verzacht: de wolf wordt het bos uit gejaagd, zijn buik wordt niet met stenen gevuld.

De eerste sprookjes: van 2 tot 4 jaar

De drie biggetjes, een Engels volksverhaal: drie broertjes bouwen een huis van stro, van takken en van stenen, en alleen het laatste houdt stand als de wolf blaast en blaast. Moraal: wat je geduldig en goed doet, blijft staan. Vanaf 2 jaar, dankzij de herhaling.

Goudlokje en de drie beren verscheen in 1837 in Engeland, in een versie van Robert Southey waarin de indringer nog een mopperige oude vrouw was. Een meisje stapt een leeg huisje binnen en probeert pap, stoelen en bedden uit tot de beren thuiskomen. Het leert respect voor andermans spullen en, in onze versie, sorry zeggen. Vanaf 2 jaar.

Roodkapje heeft twee eindes: bij Perrault (1697) wint de wolf, bij de Grimms (1812) komt de jager oma en kleindochter redden. Bij ons jaagt een houthakker de wolf voorgoed het bos uit en eten ze met z’n drieën de taart op. De moraal blijft dezelfde: blijf op het pad en luister niet naar vreemden. Vanaf 3 jaar, met het goede einde.

Het Peperkoekmannetje, een Amerikaans volksverhaal uit de negentiende eeuw: een koekje springt uit de oven en rent voor iedereen weg, opscheppend dat niemand hem te pakken krijgt, tot hij bij de rivier een sluwe vos tegenkomt. Opscheppen brengt je niet ver; in onze versie ontdekt het mannetje bovendien dat thuis de fijnste plek is. Vanaf 2 jaar.

De Bremer stadsmuzikanten zijn een ezel, een hond, een kat en een haan die hun baas niet meer wil. Ze trekken naar Bremen om muzikant te worden en jagen onderweg, samen zingend, een stel rovers uit hun huis. Leuk weetje: bij de Grimms komen ze nooit in Bremen aan. Moraal: samen sta je sterker, hoe oud je ook bent. Vanaf 3 jaar.

De prinses op de erwt, een van Andersens kortste sprookjes (1835): een koningin legt één erwt onder twintig matrassen om te ontdekken of het doorweekte meisje voor de poort echt een prinses is. Het laat glimlachen en leert dat je vroeg of laat ziet wat iemand waard is. Vanaf 3 jaar.

De eenhoorn en de regenboog is een nieuw sprookje van onszelf: de regenboog verbleekt en je kind helpt een eenhoorn zijn kleuren terug te vinden. Vriendelijkheid straalt het helderst. Van 2 tot 5 jaar.

Sprookjes met een moraal: Andersen en Grimm vanaf 4 jaar

Het lelijke jonge eendje van Andersen (1843) wordt door het hele erf uitgelachen, slijt een lange winter alleen en ontdekt in het voorjaar dat hij een zwaan is. Hét sprookje om over anders zijn en zelfvertrouwen te praten. Vanaf 3-4 jaar.

De nieuwe kleren van de keizer (1837): twee oplichters verkopen een ijdele keizer stof die ‘onzichtbaar is voor domme mensen’, tot een kind roept dat de keizer niets aanheeft. Andersen haalde het idee uit een middeleeuws Spaans verhaal. Moraal: de moed om de waarheid te zeggen als iedereen doet alsof. Vanaf 5 jaar.

Vrouw Holle van de Grimms: een meisje valt in de put en helpt een oud vrouwtje wiens verenbed het op aarde laat sneeuwen als ze het opschudt. Ze komt thuis onder het goud, haar luie stiefzus onder het pek. Hard werken en vriendelijkheid worden beloond. Vanaf 4 jaar.

De twaalf maanden, een Slavisch sprookje: een meisje wordt midden in de winter het bos in gestuurd om viooltjes te zoeken en vindt de twaalf Maanden rond een vuur, die voor haar de seizoenen laten wisselen. Wie vriendelijk en geduldig is, vindt hulp. Vanaf 4 jaar.

Mag ik de Kikkerkoning ontmoeten? is onze versie van De Kikkerkoning, het sprookje waarmee de verzameling van de Grimms opent: een kikker haalt de gouden bal uit de put in ruil voor een belofte, en de koning eist dat die belofte wordt nagekomen. Bij de Grimms komt er geen kus aan te pas: de prinses gooit de kikker woedend tegen de muur. Bij ons verbreken een gehouden belofte en een warm welkom de betovering. Vanaf 3-4 jaar.

Repelsteeltje: de molenaar schept te veel op, en een vreemd mannetje spint stro tot goud in ruil voor iets heel dierbaars, dat alleen gered wordt als iemand zijn naam raadt. Bij de Grimms is de prijs het eerste kind van de koningin; bij ons is het het lammetje van je kind. Pas op met beloftes die je te makkelijk doet. Vanaf 4 jaar.

Prinsessen, prinsen en toverij

Sneeuwwitje vlucht bij de Grimms (1812) voor een jaloerse stiefmoeder en vindt onderdak bij zeven dwergen die in de bergen naar erts graven; de koningin komt drie keer vermomd terug, met een veter, een kam en de vergiftigde appel. Het gaat over jaloezie, die vooral pijn doet bij wie haar voelt, en over de kracht van vriendschap. In het origineel moet de koningin dansen op gloeiend hete ijzeren schoenen; bij ons zijn de vrienden zeven mijnwerkers, verbreken zij de betovering en wordt de koningin weggestuurd. Vanaf 4 jaar.

Assepoester werd al verteld lang voordat iemand haar opschreef. Perrault (1697) gaf haar de goede fee, de pompoen en het glazen muiltje; bij de Grimms helpen duiven uit een hazelaar. Nog eerder had de Napolitaan Giambattista Basile zijn ‘Gatta Cenerentola’ geschreven. Goedheid en geduld worden uiteindelijk gezien. Vanaf 3 jaar.

Doornroosje draagt in het Nederlands de naam die de Grimms haar gaven, maar Perrault gaf het verhaal in 1697 zijn bekende vorm: een beledigde fee, een prik aan een spinnewiel, honderd jaar slaap en een kasteel vol doornige rozen. Geen betovering duurt eeuwig. Vanaf 3 jaar; bij ons is het je kind dat de weg door de rozen vindt.

Rapunzel is genoemd naar een plant, het raapklokje, waar haar moeder zo naar verlangde uit de tuin van een tovenares; in ruil nam de tovenares het meisje mee en sloot haar op in een toren zonder deur. Een sprookje over vrijheid en nieuwsgierigheid naar de wereld. Vanaf 4 jaar.

De kleine zeemeermin van Andersen (1837) redt een prins uit de storm en ruilt haar stem in voor benen. Het origineel is weemoedig: ze krijgt haar prins niet en lost op in zeeschuim. Onze versie houdt het verlangen naar de wereld boven water en geeft haar een eigen plek tussen twee werelden. Het gaat over nieuwsgierigheid en moed. Vanaf 5 jaar.

Belle en het Beest, zoals Madame Leprince de Beaumont het in 1756 opschreef: om haar vader te redden gaat Belle wonen in het kasteel van een betoverd Beest. Hét sprookje over verder kijken dan de buitenkant. Vanaf 5 jaar.

Duimelijntje van Andersen wordt geboren in een bloem en is niet groter dan een duim: ze wordt ontvoerd door een pad, opgevangen door een veldmuis, bijna uitgehuwelijkt aan een mol en gered door de zwaluw die ze zelf had verzorgd. Het goede dat je doet, komt terug. Vanaf 4 jaar.

De twaalf dansende prinsessen van de Grimms hebben elke ochtend stukgedanste schoenen: een geheime trap voert ze langs bomen van zilver, goud en diamant naar een kasteel waar de hele nacht wordt gedanst. Een sprookje over geheimen en eerlijkheid. Vanaf 5 jaar.

Grote avonturen: vanaf 5 jaar

Hans en Grietje van de Grimms verdwalen in het bos, volgen de witte kiezelsteentjes en komen bij het snoephuisje van de heks. Samen en met slimheid kom je weer thuis, en niet alles wat zoet is, is veilig. Vanaf 4-5 jaar, want er zit spanning in.

De Gelaarsde Kat werd opgeschreven door Perrault, maar het idee bestond al bij de Italianen Straparola en Basile: de jongste zoon van een molenaar erft alleen een kat, die hem met list en lef tot markies van Carabas maakt. Slimheid is meer waard dan een erfenis. Vanaf 4 jaar.

Sjaak en de bonenstaak, een Engels sprookje: in één nacht groeien de bonen uit tot een rank die tot boven de wolken reikt, tot aan het kasteel van een reus en zijn gans met de gouden eieren. Over moed en snel nadenken. Vanaf 4 jaar.

Peter Pan van J. M. Barrie neemt kinderen met elfenstof mee naar Nooitgedachtland, met verloren jongens, piraten en een tikkende krokodil. De moraal is bitterzoet: ook groot worden is een avontuur. Vanaf 4-5 jaar.

Het jungleboek van Kipling (1894): Mowgli, het mensenwelp dat door wolven wordt grootgebracht, leert van Baloe en Bagheera en verjaagt de tijger Shere Khan met de Rode Bloem, het vuur. Over regels, respect en ergens bij horen. Vanaf 5 jaar.

De tovenaar van Oz van L. Frank Baum (1900): een wervelstorm voert Dorothy en Toto naar het land van Oz, waar ze over de weg van gele stenen trekken met de Vogelverschrikker, de Blikken Houthakker en de Laffe Leeuw. In het boek zijn de schoentjes van zilver, niet van robijn. Het verstand, het hart en de moed die we zoeken, hebben we al. Vanaf 5 jaar.

Alice in Wonderland van Lewis Carroll (1865): een wit konijn met een vest, een bodemloos konijnenhol, een theekransje dat nooit ophoudt en een woedende Hartenkoningin. Minder een moraal dan een uitnodiging om nieuwsgierig te blijven. Vanaf 5-6 jaar.

Aladdin en de wonderlamp kwam in ‘Duizend-en-een-nacht’ terecht via de Franse vertaling van Antoine Galland, begin achttiende eeuw, die het verhaal hoorde van Hanna Diyab, een verteller uit Aleppo. Een arme jongen vindt een lamp met een geest erin. Bij ons is de mooiste wens de gulste. Vanaf 5 jaar.

De wonderbare reis van Nils Holgersson schreef Selma Lagerlöf om Zweedse schoolkinderen hun land te leren kennen: een ondeugende jongen wordt door een kabouter klein getoverd en vliegt op de rug van een gans met de wilde ganzen mee. Over respect voor dieren en dat je kunt veranderen. Vanaf 6 jaar.

Pinokkio van Carlo Collodi verscheen tussen 1881 en 1883 in afleveringen: Geppetto’s houten pop spijbelt, vertrouwt de Kat en de Vos, belandt in het Land van Speelgoed en in de buik van een reusachtige vis, tot de Fee met het blauwe haar hem een echte jongen maakt. Al is de leugen nog zo snel, de waarheid achterhaalt haar wel; eerlijkheid en inzet laten je groeien. Onze versie is geschikt vanaf 4 jaar; het hele boek vanaf 7.

Sinterklaas en de echte Sint-Nicolaas

Geen Nederlands sprookjesjaar zonder de Sint. Twee van onze verhalen horen bij die weken tussen de intocht en pakjesavond.

Sinterklaas en de verwisselde cadeautjes is een verhaal van onszelf: half november komt Sinterklaas met de stoomboot uit Spanje aan, op zijn schimmel Amerigo, en je kind zet de schoen met een wortel bij de haard. Op de dag voor pakjesavond blaast een windvlaag in het Pietenhuis alle labels en gedichtjes door elkaar. Samen met een vrolijke Piet leest je kind de rijmpjes, koppelt het chocoladeletters aan namen en volgt het een spoor van pepernoten naar een zoekgeraakt pakje. Wie goed oplet en meehelpt, maakt een ander blij. Vanaf 3 jaar. Meer ideeën voor 5 december staan op de pagina over Sinterklaas en in ons artikel over een Sinterklaasboek met je kind als hulpje van de Sint.

Sint-Nicolaas en de geheime cadeaus vertelt over de bisschop van Myra, in het huidige Turkije, die ‘s nachts in het geheim beurzen met goud achterliet bij een arm gezin. Uit zijn legende groeide onze Sinterklaas; zijn naamdag is 6 december, daarom vieren we de avond ervoor pakjesavond. De mooiste cadeaus geef je zonder dat iemand het ziet. Vanaf 4 jaar.

Kerst en winter

De Notenkraker komt uit het verhaal van E. T. A. Hoffmann (1816), dat door het ballet van Tsjaikovski beroemd werd: een cadeau onder de boom komt om middernacht tot leven, verslaat de Muizenkoning en neemt je kind mee naar het Land van Snoep. Moed en fantasie. Vanaf 3 jaar.

Een Kerstlied van Charles Dickens (1843): de gierige Scrooge krijgt bezoek van drie geesten en wordt de volgende ochtend gul wakker. Het is nooit te laat om te veranderen. Vanaf 5 jaar.

De nacht voor Kerstmis is het Amerikaanse gedicht uit 1823 dat wordt toegeschreven aan Clement C. Moore: op het dak landt een slee met acht kleine rendieren en een vrolijk oud mannetje. De magie van het wachten. Vanaf 2 jaar.

Waar is het rendier van de Kerstman? is een verhaal van onszelf: rendier Komeet is verdwenen uit de stal van de Kerstman en je kind volgt de glinsterende sporen in de sneeuw om hem op tijd terug te brengen. Je best doen voor een ander. Van 2 tot 5 jaar.

De Kabouters en de Schoenmaker van de Grimms: elke ochtend vindt een arme schoenmaker schoenen die piepkleine helpers ‘s nachts hebben gemaakt, en om ze te bedanken naait zijn gezin kleertjes voor hen. Over dankbaarheid. Vanaf 3 jaar.

De Sneeuwkoningin van Andersen (1844): een splinter van een toverspiegel bevriest het hart van Kai, en Gerda trekt door het hoge noorden om hem terug te vinden, tot één warme traan het ijs laat smelten. Een sprookje over trouwe vriendschap. Vanaf 5 jaar.

Het meisje met de zwavelstokjes van Andersen (1845) strijkt op oudejaarsavond haar lucifers af en ziet in elk vlammetje een visioen, tot aan haar lieve oma. Het origineel is een van de droevigste sprookjes ooit, want het meisje overleeft de nacht niet; bij ons komt ze veilig thuis. Het leert medeleven. Vanaf 5 jaar.

De klok die stilstond op oudejaarsavond, ons eigen verhaal voor oud en nieuw: de torenklok blijft om 23:59 staan, net voor het aftellen, en je kind klimt met een lantaarn de toren in om het Oude Jaar en het kleine Nieuwe Jaar bij elkaar te brengen. Afscheid nemen en opnieuw beginnen. Vanaf 4 jaar.

Alle verhalen voor de feestdagen, met ideeën om ze cadeau te doen, staan op de pagina gepersonaliseerde kerstboeken.

Feestdagen en bijzondere dagen door het jaar

De verjaardagswens: uit de rook van de kaarsjes ontstaat een wensenelfje dat de jarige meeneemt naar het land waar wensen gloeien als lantaarns. Sommige wensen komen stilletjes uit. Van 2 tot 6 jaar.

Mijn eerste schooldag: nieuwe schoenen, een nieuwe vriend en een dapper moment voor de hele klas. Het helpt om de vlinders in je buik een naam te geven. Van 3 tot 6 jaar.

De Tandenfee komt als het eerste wiebeltandje eruit is en neemt je kind, piepklein, mee naar haar kasteel in de wolken. Zo wordt een spannend moment een feestje. Van 4 tot 7 jaar.

De grote paaseierenzoektocht: een lentewind laat de beschilderde eieren van de paashaas alle kanten op rollen en je kind zoekt ze bij maanlicht terug, net op tijd voor het eieren zoeken op paasochtend. Van 2 tot 5 jaar.

Het heksje en de bezem die niet wilde vliegen, ons halloweenverhaal: een mopperende bezem die met één lief woord weer gaat vliegen. Van 3 tot 6 jaar.

De legende van Sleepy Hollow van Washington Irving (1820) speelt in een Nederlands dorpje in de staat New York, waar de Van Tassels hun oogstfeest vieren en schoolmeester Ichabod Crane in het donkere bos wordt achtervolgd door de Ruiter zonder Hoofd. Bij ons eindigt het met gelach en pompoentaart: veel angsten zijn van dichtbij kleiner. Vanaf 6 jaar.

Verjaardagen, de eerste schooldag, Pasen en de andere bijzondere momenten hebben een eigen pagina bij de speciale dagen.

Van voorgelezen sprookje naar beleefd sprookje

De beste manier om te kiezen is samen lezen en kijken om welk sprookje je kind de volgende avond weer vraagt. Dat is het verhaal voor zijn of haar eigen boek: één scherpe foto van het gezicht is genoeg, je kiest het sprookje en het digitale boek is meestal binnen een paar minuten klaar. De eerste bladzijden van het eerste boek worden gratis getekend, nog voordat je betaalt. Het boek kan ook worden voorgelezen, voor kinderen die zelf nog niet lezen. Je kunt het bovendien als pdf downloaden. En als je wilt, wordt het een video van het hele verhaal, voorgelezen en met muziek. De foto wordt alleen gebruikt om het boek te illustreren.

Verder lezen: zo kies je een sprookje waarin je kind de hoofdrol speelt en welke gepersonaliseerde boeken bij welke leeftijd passen.

Taal:English Deutsch Español Italiano Svenska Dansk Norsk Türkçe Français