Cuha ile Eşeği çocuğunuzun kahraman olduğu kişiye özel kitap

Kerpiç evli, hurmalıklı bir köyde bir zamanlar Cuha adında bir adam yaşardı. Kimi ona memleketin en saf adamı derdi, kimi en bilgesi; işin komiği, ikisi de haklıydı. Cuha'nın kır bir sakalı, küçük beyaz bir takkesi, sade kahverengi bir cübbesi ve küçük gri bir eşeği vardı. Bir de her yere onunla giden bir çocuğu.

Bir sabah Cuha, "Bugün eşeği pazara götürüyoruz," dedi. Tozlu yola koyuldular; çocuk eşeğin üstünde, Cuha yanında yularını tutarak yürüyordu.

Çok gitmemişlerdi ki yol kenarındaki iki komşu yüksek sesle söylendi: "Ayıp sana çocuk! Genç olan rahat rahat biniyor, yaşlı adam yürüyor!"

Çocuğun yüzü kıpkırmızı oldu. "Baba, sen bin," dedi ve indi.

Bu kez Cuha bindi, çocuk eşeği köy kuyusunun yanından çekerek yürüdü. Testilerini dolduran kadınlar başlarını salladı: "Şu zavallı yavruya bakın, o tozun içinde yürüyor, koca adam yukarıda oturuyor!"

Cuha sakalını kaşıdı. "Öyleyse sen de yanıma gel," dedi ve çocuk onun önüne bindi.

Bu kez ikisi birden bindi. Yeşil tarlasında çapasına yaslanmış bir çiftçi onlara baktı: "Zavallı eşek! Küçücük bir sırtta iki kişi! Hiç mi acımanız yok?" Eşeğin uzun kulakları sanki ona hak verir gibi düştü.

Bu kez ikisi de indi ve sırtında kimse olmadan eşeğin yanında yürüdüler. Pazar kapısında tüccarlar kahkahayı bastı: "Şu ikisine bakın! Eşekleri var, ama yürüyorlar!"

Çocuk omuz silkip boş ellerini açtı. "Baba, ne yapsak biri bize gülüyor."

Cuha'nın gözleri parladı. "Denemediğimiz bir şey kaldı," dedi. Uzun bir sırık getirdi, eşeğin ayaklarını ona bağladı ve ikisi eşeği kaldırıp omuzlarında pazara taşımayı denedi.

Ah, bir görseydiniz! Bütün çarşı kahkahalara boğuldu. Kimi karnını tuttu, kimi gözlerini sildi. Bu fikirden hiç hoşlanmayan eşek ayaklarını kurtarıp kendiliğinden yere atladı; hiçbir yeri incinmemişti. Orada durup sanki asıl eşek onlarmış gibi onlara baktı.

En çok Cuha güldü. "Gördün mü?" dedi çocuğuna. "Sen bindin, söylendiler. Ben bindim, söylendiler. İkimiz bindik, ikimiz yürüdük, yine söylendiler. Herkesi memnun etmek kimsenin ulaşamadığı bir hedeftir. O yüzden dinle, kendin düşün ve doğru bildiğini yap."

O öğleden sonra çarşıda aşçının tezgâhında büyük bir bağırış koptu. Yoksul bir adam kuru ekmeğini aşçının buharı tüten tenceresinin üstünde tutmuş, o güzel kokuda ısıtmıştı; şimdi aşçı ondan para istiyordu. "Yemeğimin kokusunu yedin!" diyordu. "Parasını öde!"

"Cuha karar versin," dedi kalabalık.

Cuha küçük bez kesesini çıkardı ve aşçının kulağının dibinde şıkırdattı. Şıkır şıkır! "İşte," dedi. "Yemeğinin kokusunu paramın sesiyle ödedim." Bütün çarşı yine güldü, aşçı da güldü; yoksul adam sıcacık ekmeğiyle evine gitti.

O akşam bir komşu ziyafet verdi. Cuha pazarın tozuna bulanmış eski kahverengi cübbesiyle gitti; hizmetkârlar onu kapının yanında ayakta bıraktı. Kimse ona ne bir yer gösterdi ne de bir tek hurma uzattı.

Cuha çocuğuyla eve döndü, en güzel cübbesini, altın iplikle işlenmiş mavi cübbeyi giydi ve geri geldi. Bu kez hizmetkârlar eğilip onu baş köşeye oturttu, misafirler en güzel yemekleri ona uzattı. Cuha işlemeli yeninin ucunu tutup pilavın ve etin üstüne uzattı. "Ye kürküm ye!" dedi. "Davet edilen sensin, ben değilim."

Misafirler kulaklarına kadar kızardı; Cuha'nın çocuğu kıkırdamasını iki eliyle saklamak zorunda kaldı.

Gece geç vakit eve dönerken çocuk köy kuyusunun başında durup aşağı baktı. Dipte dolunay parlıyordu. "Baba! Ay kuyuya düşmüş!"

"Öyleyse kurtarmalıyız," dedi Cuha. Ucunda kanca olan bir ip bulup kuyuya sarkıttı; çocuk da feneri tutarak kuyudan uzakta durdu. Kanca bir taşa takıldı. Cuha çekti, çekti, derken ip birden kurtuldu ve Cuha sırtüstü yere serildi. Tam tepesinde, gökyüzünde ay duruyordu.

"Yaşasın!" diye bağırdı Cuha. "Çıkardık onu, yerine de döndü!" Çocuk öyle güldü ki eşek uyanıp anırdı.

Evde merdivenden düz dama çıktılar ve yıldızların altında alçak duvara oturdular. "Baba," dedi çocuk, "bugün herkesin söyleyecek bir şeyi vardı. Ama herkesi memnun edemezsin. Ben iyi kalpli olacağım ve doğru bildiğimi yapacağım."

Cuha gülümsedi; çünkü dünyanın en bilge insanları bunu hep bilmişti ve çocuğu bunu tek bir günde öğrenmişti.