Bilim ve Pes Etmeyen Kâğıt çocuğunuzun kahraman olduğu kişiye özel kitap

Eymen kâğıttan şapka, yelpaze, hatta biraz yamuk bir kurbağa yapabiliyordu. Peki, tek bir yaprak kâğıt köprü olur muydu? Okulun bilim şenliği yaklaşıyordu. Eymen ziyaretçilere şaşırtıcı bir şey göstermek istiyordu. Masada birbirinin aynı iki tahta blok vardı. Aralarında bir karış kadar boşluk bırakılmıştı. Eymen kâğıdı kaldırdı. “Bu köprü beş sayma taşını taşır mı?”

Öğretmeni Deniz, beş geniş, yuvarlak tahta sayma taşı getirdi. Alçak masanın yanına oturdu. Bu deney için sıcak bir şeye, kesici alete ya da şişelere gerek yoktu. Kâğıt, bloklar, taşlar ve bir defter yeterliydi. Eymen iki ucundan desteklenen kâğıdın taşları taşıyacağını tahmin etti. Tahta bloklar sağlam görünüyordu. Onlara güvenebilirdi.

Kâğıdı dümdüz uzattı. İki uç, blokların üzerine oturdu. İlk taşı yavaşça ortaya bıraktı. Kâğıt eğildi. Sonra blokların arasına kaydı. Tak! Taş, az aşağıdaki masaya düştü. Eymen'in ağzı açık kaldı. Bloklar yerindeydi ama köprü artık köprüye benzemiyordu. Ortası çökmüş, iki yanı havaya kalkmıştı. Eymen taşı alıp avucunda çevirdi. Pek ağır da değildi.

Belki öbür kâğıt daha iyi dururdu. Eymen aynı desteden, aynı büyüklükte yeni bir yaprak aldı. Blokları oynatmadı. Aynı taşı yine ortaya koydu. Kâğıt yine eğilip kaydı. İki deneme, iki çöküş. Eymen kollarını göğsünde birleştirdi. Odanın öbür yanında bir arkadaşı güzel yapraklar diziyordu. Keşke bilim şenliği yerine yaprak şenliği olsaydı. Yüzü asılmıştı.

“Bunları geri dönüşüme atayım,” dedi. Öğretmeni turkuaz defteri uzattı. “Önce ne olduğunu anlatır mısın?” Eymen içini çekti. “Olmadı.” Deniz Öğretmen başını salladı. “Peki, ne olacağını düşünmüştün? Ne gördün?” Eymen bloklara baktı. İki denemede de ilk taş kâğıdı eğmişti. Bunu daha önce böyle açıkça söylememişti. Aslında iki deneme de bir şey göstermişti.

Öğretmeni, beklenmeyen sonuçların da bilim insanlarına bilgi verdiğini anlattı. Soru sorulur, tahminde bulunulur, denenir, olanlara dikkatle bakılırdı. Sonra yeni bir deneme düşünülürdü. Eymen deftere çöken iki köprü çizdi. Yanlarına boş birer daire koydu. Düz köprüler, masaya değmeden tek bir taşı bile tutamamıştı. Kâğıtlar hâlâ çökmüştü ama artık unutulmayacak bir gözlemi vardı.

Eymen daha kalın kâğıda uzandı. “Blokları da yaklaştırsam?” Öğretmeni sordu: “İkisini de değiştirirsen hangisinin işe yaradığını nasıl anlarsın?” Eymen elini durdurdu. “Bir şeyi değiştireyim.” Aklına kâğıt yelpazesi geldi. Belki katlar eğilmeyi azaltırdı. Yeni denemede yalnızca kâğıdın biçimi değişecekti. Aynı desteden yeni bir yaprak seçti. Bu kez başlamadan önce planını defterine çizdi.

İnce bir şerit katladı. Kâğıdı çevirdi, ters yöne katladı. Bir öne, bir arkaya. Parmaklarının altında küçük sırtlar oluştu. Katlar, köprünün boşluğu aşacağı yönde uzanıyordu. Bir çizgi yana kayınca Eymen o katı açıp düzeltti. Öğretmeni bekledi, işi elinden almadı. Eymen bu sorunun cevabını kendi elleriyle aramak istiyordu. Acele ederse çizgi yine kayabilirdi.

Denemeden önce blokların yerini kontrol etti. Aralarındaki boşluk aynıydı. Kâğıdın türü, büyüklüğü ve taşlar da aynıydı. Taşları yine ortada, birer birer üst üste koyacaktı. Katlanmış kâğıdın uçlarını bloklara yerleştirdi. Küçük sırtlar, iki kıyı arasında uzanan tepeler gibiydi. Defterini açık bıraktı. Sonucu hemen çizebilmek için kalemini de yanına koydu. Şimdi yalnızca bekleyip bakacaktı.

Birinci taş durdu. İkinci de. Üç... Dört... Eymen sevinçle bağıracak gibi oldu ama ellerini geri çekip bekledi. Beşinci taşı dikkatle bıraktı. Köprü ayaktaydı! Taşların hiçbiri masaya değmiyordu. Eymen'in kahkahası sınıfta çınladı. Üçüncü deneme işe yaramıştı. Kâğıt değişmemişti; değişen, kâğıdın biçimiydi. Eymen küçük tepelere eğilip baktı. Onları kendi katlamış, her birini dikkatle düzeltmişti.

“Her zaman böyle olur diyebilir miyim?” diye sordu. Öğretmeni, “Neyi kontrol edebilirsin?” dedi. Eymen taşları kaldırıp katlı köprüyü yeniden yerleştirdi. Yine beş taş taşıdı. Bir daha denedi. Yine beş! Deftere üç sıra halinde beşer nokta çizdi. Bildiği şuydu: Bu köprü, bu koşullarda, yaptığı denemelerde beş taşı taşımıştı. Bütün köprüler hakkında konuşması gerekmiyordu.

Şenlik için çöken kâğıtlardan birini de sakladı. Öğretmeni çizimleri sergilemesine yardım etti. Eymen ilk iki sonucu defterin arkasına gizlemek istedi. Sonra vazgeçti. Onlar olmadan ziyaretçiler nasıl düşündüğünü anlayamazdı. İki çöküş de hikâyenin parçasıydı. Eymen sayfaları öne çekti. Başarılı denemelerin yanına yerleştirdi. İlk başta canını sıkan boş daireler şimdi ona başladığı yeri hatırlatıyordu.

Bir ziyaretçi kâğıdın özel olup olmadığını sordu. Eymen aynı desteyi gösterdi. “Kâğıt aynı, aralık aynı, taşlar aynı. Yalnızca biçimini değiştirdim.” Sonra bütün sonuçlarını anlattı. Deniz Öğretmen gülümsedi. “Gördüğünü saklamadın. Bir şeyi değiştirdin. Sonucu tekrar kontrol ettin. Bilim insanları böyle dikkatli çalışır.” Eymen gururla doğruldu. Eve dönerken yeni bir sorusu vardı: Başka bir kat nasıl olurdu? Defteri çoktan açıktı.